Cloud hosting – czym jest i jakie ma zalety w porównaniu z tradycyjnym hostingiem?

Cloud hosting to usługa udostępniania zasobów serwerowych, w której strona internetowa korzysta z połączonej sieci wielu fizycznych maszyn, zamiast polegać na jednym, pojedynczym serwerze. Główna zaleta tego rozwiązania w porównaniu z tradycyjnym hostingiem to absolutna odporność na awarie sprzętowe i natychmiastowa skalowalność zasobów w momencie nagłego wzrostu ruchu. Kiedy jeden fizyczny komponent w serwerowni ulega uszkodzeniu, ruch przejmuje natychmiast inna maszyna w klastrze. To zmienia wszystko w podejściu do utrzymania biznesu w sieci.

Prawda jest zresztą absolutnie taka, że przez lata rynek opierał się na prostym podziale. Kupowałeś mały kawałek serwera współdzielonego albo wynajmowałeś całą maszynę dedykowaną tylko dla siebie. Dzisiaj chmura obliczeniowa zaciera te granice. Dostajesz elastyczność i moc bez konieczności martwienia się o przepalone zasilacze czy uszkodzone kości pamięci RAM na płycie głównej. My wdrożyliśmy chmurę u kilkudziesięciu klientów w zeszłym roku. Wyniki mówią same za siebie. Uptime rzędu 99.99% to już nie jest pobożne życzenie, to twardy standard.

Co to jest cloud hosting i jak fizycznie działa ta technologia?

Z technicznego punktu widzenia cloud hosting opiera się na zjawisku wirtualizacji. Na potężnych serwerach fizycznych instaluje się oprogramowanie zwane hipernadzorcą (hypervisor). Ten program dzieli zasoby fizyczne maszyn na mniejsze, wirtualne jednostki. Twoja strona internetowa nie jest przywiązana do konkretnego kawałka krzemu. Działa w wirtualnym środowisku, które czerpie moc obliczeniową z ogromnej puli połączonych serwerów.

Wyobraź sobie awarię. Na tradycyjnym hostingu spalenie dysku twardego oznacza natychmiastowy spadek strony i przymusową przerwę w działaniu firmy. Serwer padł. Koniec. W chmurze sytuacja wygląda inaczej. Hipernadzorca wykrywa problem z jednym węzłem i w ułamku sekundy przerzuca Twoją maszynę wirtualną na inny, sprawny serwer w klastrze. Często nawet nie zauważysz, że coś poszło nie tak, bo systemy monitorujące same zarządzają tym ruchem. Zrobiliśmy na wdrożeniu test takiego przełączenia, wyciągając fizycznie wtyczkę z serwera testowego w szafie rackowej. Aplikacja kliencka przełączyła się na zapasowy węzeł bez utraty ani jednego zapytania do bazy danych.

Terminologia branżowa często miesza pojęcia IaaS (Infrastructure as a Service) i PaaS (Platform as a Service). Cloud hosting zazwyczaj wpisuje się w ten pierwszy model. Kupujesz surową moc obliczeniową, RAM i przestrzeń dyskową, a dostawca gwarantuje, że to wszystko fizycznie działa. Reszta należy do ciebie lub twojego administratora.

Tradycyjny hosting współdzielony a chmura obliczeniowa – gdzie leży główna różnica?

Hosting współdzielony to najpopularniejsza i najtańsza opcja na rynku. Dzielisz jeden fizyczny serwer z setkami, a czasem tysiącami innych klientów. Macie jeden adres IP, wspólny procesor i jedną pulę pamięci. Jeśli strona sąsiada nagle dostanie ogromny ruch z kampanii reklamowej, twój serwis zwolni lub całkowicie przestanie odpowiadać. Zależysz od innych.

Cloud hosting całkowicie eliminuje ten problem. Zasoby, za które płacisz, są gwarantowane. Nawet jeśli inna maszyna wirtualna w tym samym klastrze notuje potężne skoki obciążenia, nie ma to żadnego wpływu na szybkość działania twojego sklepu czy aplikacji. Twoje zasoby są odizolowane na poziomie wirtualizatora. To daje ogromny spokój psychiczny przedsiębiorcom, którzy polegają na sprzedaży online. Zwykła poprawa czasu ładowania strony o pół sekundy potrafi mocno podbić wskaźniki konwersji.

Dlaczego serwery dedykowane ustępują miejsca rozwiązaniom chmurowym?

Przez lata serwer dedykowany był symbolem prestiżu. Miałeś własną „blachę” w centrum danych. Problem polega na tym, że taka maszyna ma sztywne ograniczenia. Jeśli wykupisz serwer z 64 GB RAM, a podczas wyprzedaży Black Friday będziesz potrzebować 128 GB, masz problem. Fizyczna rozbudowa serwera wymaga wyłączenia go, rozkręcenia obudowy i dołożenia kości pamięci przez technika. To oznacza przestój.

W hostingu chmurowym suwakiem w panelu sterowania zmieniasz ilość pamięci RAM z 64 na 128 GB. Zajmuje to kilkanaście sekund. Po zakończeniu akcji promocyjnej zmniejszasz zasoby do pierwotnego poziomu. Płacisz tylko za to, co faktycznie zużyłeś w danym czasie. Chociaż prawdę mówiąc brakuje nam twardych danych za wczoraj, więc wydaje się to tylko jedną z możliwych hipotez na najbliższy kwartał przed spowolnieniem rynku, wiele firm całkowicie rezygnuje z fizycznych serwerów na rzecz chmury z powodu samej wygody zarządzania.

Jakie są największe zalety hostingu w chmurze dla sklepów i aplikacji?

Decyzja o przejściu na infrastrukturę chmurową wynika zazwyczaj z twardych kalkulacji biznesowych. Wymienię tu cztery główne argumenty, które przeważają w dyskusjach zarządów.

• Skalowalność zasobów w czasie rzeczywistym to podstawa. Jeśli prowadzisz sklep na silniku PrestaShop i nagle dostajesz wzmiankę w ogólnopolskiej telewizji, ruch rośnie tysiąckrotnie w ciągu minuty. Tradycyjny serwer po prostu odrzuca połączenia, wyświetlając błąd 503. W chmurze system auto-skalowania samoczynnie uruchamia kolejne instancje twojej aplikacji, przyjmuje cały ruch, procesuje zamówienia, a po opadnięciu fali zainteresowania wyłącza zbędne maszyny. Nie tracisz klientów.
• Redundancja.
• Rozliczanie w modelu Pay-As-You-Go.
• Geograficzne rozproszenie danych, które pozwala na serwowanie treści użytkownikom z węzłów znajdujących się najbliżej ich miejsca zamieszkania, co drastycznie ucina czas odpowiedzi serwera (TTFB). Ustawialiśmy to niedawno dla lokalnej piekarni z poznańskich Rataj, która uruchomiła ogólnopolską wysyłkę rogali. System CDN wpięty w chmurę serwował zdjęcia produktów z serwerów w Warszawie, Frankfurcie i Londynie, skracając czas ładowania z 4 sekund do zaledwie 800 milisekund.

W jaki sposób load balancing chroni stronę przed awarią?

Load balancer to urządzenie sieciowe lub oprogramowanie, które stoi na pierwszej linii frontu. Kiedy użytkownik wpisuje adres twojej strony, zapytanie trafia najpierw do load balancera. Jego zadaniem jest sprawdzenie, który z serwerów w klastrze chmurowym jest obecnie najmniej obciążony, i przekierowanie tam ruchu.

Jeśli jeden z węzłów przestaje odpowiadać na pingi, load balancer natychmiast wykreśla go z listy aktywnych maszyn. Cały nowy ruch jest kierowany na pozostałe, sprawne serwery. To mechanizm, który pozwala na przeprowadzanie prac serwisowych i aktualizacji oprogramowania w środku dnia. Administrator wyłącza jeden węzeł z load balancera, aktualizuje system, włącza go z powrotem, a potem powtarza proces dla kolejnych maszyn. Użytkownik końcowy widzi po prostu działającą stronę.

Kiedy cloud hosting to przepłacanie, a kiedy absolutny przymus?

Nie każda strona wymaga chmury. Używanie potężnej infrastruktury rozproszonej do utrzymania prostej wizytówki hydraulika czy hobbystycznego bloga o gotowaniu to wyrzucanie pieniędzy w błoto. Do takich celów zwykły, tani hosting współdzielony nadaje się idealnie. Ma niski próg wejścia, panel administracyjny typu cPanel lub DirectAdmin i kosztuje grosze w skali roku.

Sytuacja zmienia się drastycznie w przypadku e-commerce, aplikacji SaaS (Software as a Service) oraz portali informacyjnych. Tutaj każda minuta niedostępności usługi oznacza wymierne straty finansowe i wizerunkowe. Jeśli twój sklep generuje kilka tysięcy złotych obrotu na godzinę, awaria serwera przez pół dnia kosztuje cię więcej niż roczny abonament za najdroższy klaster chmurowy. Wtedy cloud hosting jest wymogiem. Poniżej przedstawiam zestawienie, które jasno pokazuje różnice w zastosowaniach.

Ile kosztuje utrzymanie infrastruktury w chmurze?

Koszty są zawsze tematem drażliwym. Wersja oficjalna dostawców brzmi: płacisz tylko za to, co zużyjesz. Rzeczywistość bywa bardziej skomplikowana. Cenniki dużych graczy na rynku, takich jak AWS (Amazon Web Services), Google Cloud Platform czy Microsoft Azure, są niesamowicie zawiłe. Płaci się osobno za czas pracy procesora, osobno za każdy gigabajt zajętego dysku SSD, osobno za transfer danych wychodzących do internetu i osobno za zapytania do bazy danych.

Dla mniejszych firm lepszym wyborem są dostawcy oferujący chmurę w modelu VPS (np. DigitalOcean, Linode, czy polscy operatorzy chmurowi). Dostajesz tam z góry określone pakiety zasobów w stałej cenie miesięcznej. Masz gwarancję, że rachunek nie przekroczy zakładanego budżetu. Zmieniliśmy te zasady na robocie u jednego z klientów, przerzucając go z AWS na stały abonament chmurowy w lokalnym data center. Rachunki spadły o połowę.

Czy model Pay-As-You-Go faktycznie obniża rachunki za IT?

To zależy od specyfiki ruchu. Jeśli masz aplikację księgową, z której użytkownicy korzystają tylko w dni robocze od 8:00 do 16:00, model Pay-As-You-Go sprawdza się znakomicie. Na noc i weekendy możesz drastycznie zmniejszyć zasoby klastra i płacić ułamek stawki dziennej. Skrypty automatyzacyjne robią to same.

Jeżeli natomiast twój ruch jest stały i wysoki przez całą dobę, chmura rozliczana godzinowo wyjdzie drożej niż wynajęcie klasycznego serwera dedykowanego o podobnych parametrach. Pamiętam sytuację z zeszłego miesiąca, gdzie źle skonfigurowana pętla w kodzie aplikacji wygenerowała ogromny ruch wewnątrz klastra. Klient na koniec miesiąca dostał fakturę wyższą o kilkanaście tysięcy złotych tylko za transfer danych między dwoma węzłami w tej samej serwerowni. Dlatego monitoring kosztów w chmurze jest tak samo ważny jak monitoring wydajności.

Jak przenieść stronę na cloud hosting bez przestojów?

Migracja danych to operacja na żywym organizmie. Wymaga zaplanowania każdego etapu. Zawsze powtarzam zespołowi: najpierw kopia, potem testy, a na końcu przełączenie ruchu. Poniżej przedstawiam procedurę, którą stosujemy u nas na wdrożeniach.

• Przygotowanie nowego środowiska chmurowego, instalacja odpowiedniej wersji systemu operacyjnego (np. Ubuntu lub Debian), konfiguracja serwera WWW (Nginx/Apache), silnika baz danych (MySQL/PostgreSQL) oraz wdrożenie certyfikatów SSL i odpowiednich reguł zapory sieciowej, żeby zablokować niechciany ruch z zewnątrz na etapie testów produkcyjnych.
• Kopiowanie plików aplikacji i zrzut bazy danych.
• Testy w domenie roboczej.
• Zablokowanie możliwości składania zamówień w starym sklepie (tryb przerwy technicznej), wykonanie ostatecznego zrzutu bazy z ostatnich minut, przeniesienie go na chmurę i natychmiastowa zmiana rekordów DNS u rejestratora domeny na nowe adresy IP load balancera. Propagacja DNS może zająć od kilku minut do paru godzin, ale dzięki utrzymaniu starego serwera w trybie tylko do odczytu, klienci nic nie tracą.

To nie są rzeczy, które robi się z marszu w piątek po południu. Wdrożenia chmurowe wymagają wiedzy i odpowiedniego planowania. Samo przeniesienie plików to ledwie początek pracy. Prawdziwym wyzwaniem jest poprawa konfiguracji bazy danych pod architekturę rozproszoną.

Technologia chmurowa daje ogromne pole manewru. Rozwiązuje problemy z wydajnością, eliminuje pojedyncze punkty awarii i pozwala na spokojny sen administratorów. Wymaga jednak wyższej kultury technicznej i świadomości kosztów. Własne zasoby sprzętowe w biurze to przeżytek dla firm, które chcą rosnąć w internecie. Zamiast kupować maszyny, kupujesz dostęp do mocy obliczeniowej na żądanie. Sprawdź swoje logi z ostatniej kampanii reklamowej. Zobacz, ile zapytań zakończyło się błędem typu timeout. Jeśli tracisz tam klientów, masz już gotową odpowiedź, co robić dalej. Nie czekaj, aż konkurencja podbierze ci ruch z powodu wolno ładującej się strony.

Bibliografia

1. Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa (NASK) – https://nask.pl
2. Ministerstwo Cyfryzacji – https://www.gov.pl/web/cyfryzacja
3. Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji – https://piit.org.pl
4. Fundacja Bezpieczna Cyberprzestrzeń – https://cybsecurity.org
5. Główny Urząd Statystyczny – https://stat.gov.pl