23 maja 2025 roku to wyjątkowa data w świecie technologii. Właśnie tego dnia Java – jeden z najpopularniejszych języków programowania na świecie – obchodzi swoje 30. urodziny. To niewiarygodne, jak język stworzony z myślą o telewizji interaktywnej stał się fundamentem współczesnej technologii.
Początki javy – od projektu „Oak” do globalnego sukcesu
Historia Javy zaczęła się wcześniej niż mogłoby się wydawać. W 1991 roku zespół Sun Microsystems pod kierownictwem Jamesa Goslinga rozpoczął pracę nad projektem zwanym „Green Project”. Celem nie było stworzenie nowego języka programowania. Chcieli zbudować coś, co dziś nazwalibyśmy kontrolerem Internetu Rzeczy.
James Gosling i jego koledzy – Mike Sheridan oraz Patrick Naughton – pracowali nad urządzeniem Star7. To był handheld bezprzewodowy asystent osobisty z 5-calowym kolorowym wyświetlaczem LCD, oparty na procesorze SPARC. Tim Lindholm, inny wczesny deweloper Javy, opisał go jako „coś pomiędzy dużym PDA a super-duper pilotem”.
Urządzenie okazało się zbyt zaawansowane i drogie jak na tamte czasy. Gadżet nie znalazł rynku i projekt upadł. Ale język programowania, który stworzyli dla tego urządzenia, to była zupełnie inna historia.
Narodziny javy – 23 maja 1995 roku
Początkowo język nazywał się „Oak”. Gosling używał składni podobnej do C++, ale jak sam mówił, Java była „C++ bez broni i noży”. 23 maja 1995 roku Sun Microsystems oficjalnie wypuściło pierwszą wersję Javy – Java Development Kit 1.0 (JDK 1.0).
Java wprowdziła rewolucyjną koncepcję „Write Once, Run Anywhere” (napisz raz, uruchom wszędzie). To oznaczało, że programy napisane w Javie mogły działać na każdym systemie operacyjnym. Był to przełom w świecie programowania, gdzie wcześniej każdy system wymagał osobnej wersji programu.
Sekret tkwił w Java Virtual Machine (JVM). To specjalne środowisko uruchomieniowe, które tłumaczy kod Javy na język zrozumiały dla różnych systemów operacyjnych. Dzięki temu Java szybko zyskała popularność w heterogenicznych środowiskach IT lat 90. i wczesnych 2000.
Przełomowy moment – java jako open source
W 2006 roku Sun Microsystems podjął przełomową decyzję. Zdecydowali udostępnić Javę w formule open source. To znaczy, że kod źródłowy stał się dostępny dla wszystkich programistów na świecie. Ta decyzja jeszcze bardziej zwiększyła popularność języka.
Powstał OpenJDK – otwarta wersja Javy, do której każdy mógł wnosić swój wkład. To pozwoliło na szybszy rozwój języka i jego adaptację do nowych technologii.
Oracle przejmuje javę – nowa era
W 2010 roku Oracle kupił Sun Microsystems za 7,4 miliarda dolarów. Larry Ellison, CEO Oracle, powiedział wtedy: „Przejęcie Sun przekształca branżę IT, łącząc najlepsze oprogramowanie dla przedsiębiorstw z systemami obliczeniowymi o krytycznym znaczeniu”.
Oracle nazywał Javę „najważniejszym oprogramowaniem, jakie kiedykolwiek przejęli”. Po przejęciu Oracle przyspieszył cykl wydawniczych nowych wersji Javy. Zamiast nowej wersji co 18-24 miesiące, teraz nowe wydania pojawiają się co 6 miesięcy.
Java dzisiaj – liczby które robią wrażenie
Java w 2025 roku to nadal potęga w świecie programowania. Oto fascynujące statystyki:
- Ponad 90% firm z listy Fortune 500 używa Javy do tworzenia oprogramowania
- Ponad 10 milionów programistów na całym świecie pracuje z Javą
- 46% programistów globalnie używa Javy do aplikacji korporacyjnych
- Java zajmuje 3. miejsce w rankingu najpopularniejszych języków programowania (za Pythonem i C++)
- 8 milionów programistów Java jest obecnie zatrudnionych na całym świecie
- 18,7 miliona nowych miejsc pracy dla programistów Java ma powstać w latach 2024-2026
„Learn Java” to drugie najpopularniejsze hasło wyszukiwane przez osoby chcące nauczyć się programowania. 84 000 wyszukiwań miesięcznie w Google i YouTube to imponująca liczba.
Wersje javy w użyciu
Ciekawe są też statystyki dotyczące wersji Javy używanych przez programistów:
- 35% używa Java 17
- 33% korzysta z Java 11
- 29% nadal używa Java 8
- 1,4% już przeszło na Java 21 – najszybciej adoptowaną wersję LTS od czasu Java 8
Warto zauważyć, że 19% programistów nadal używa Java 6 lub 7 – wersji wydanych odpowiednio w 2006 i 2011 roku!
Gdzie spotykamy javę na co dzień
Java jest wszędzie wokół nas, choć często tego nie zauważamy. Oto najważniejsze obszary, gdzie Java dominuje:
Usługi finansowe
Główne giełdy papierów wartościowych jak NYSE (New York Stock Exchange) i LSE (London Stock Exchange) działają na Javie. Każda transakcja, którą wykonujesz przez aplikację bankową, prawdopodobnie przechodzi przez systemy napisane w Javie.
Handel elektroniczny
Amazon, Walmart i Target – giganci e-commerce – opierają swoje platformy na Javie. Gdy robisz zakupy online, prawdopodobnie korzystasz z systemów napisanych w tym języku.
Opieka zdrowotna
Elektroniczne systemy dokumentacji medycznej i platformy telemedycyny często wykorzystują Javę. To gwarantuje bezpieczeństwo i niezawodność w obsłudze wrażliwych danych medycznych.
Przemysł
Siemens, GE i Philips – wiodące firmy przemysłowe – ufają Javie w swoich systemach automatyki i kontroli.
Dlaczego java przetrwała 30 lat
Sukces Javy nie jest przypadkowy. Gosling i jego zespół stworzyli język z myślą o przyszłości. Oto główne powody długowieczności Javy:
Bezpieczeństwo
Java od początku była projektowana z myślą o bezpieczeństwie. W czasach, gdy cyberbezpieczeństwo staje się coraz ważniejsze, Java oferuje solidne mechanizmy ochrony.
Stabilność
Aplikacje napisane w Javie są stabilne i wydajne. To kluczowe dla firm, które obsługują miliony transakcji dziennie.
Skalowalność
Java pozwala na tworzenie aplikacji, które łatwo rosną wraz z potrzebami firmy. Można zacząć od małej aplikacji i rozwijać ją do systemu obsługującego miliony użytkowników.
Społeczność
Java ma jedną z największych społeczności programistów na świecie. To oznacza łatwy dostęp do pomocy, bibliotek i narzędzi.
Java w erze sztucznej inteligencji
Mimo że Python dominuje w dziedzinie AI, Java też znajdizuje swoje miejsce. Wiele firm używa Javy do tworzenia systemów AI w środowiskach korporacyjnych. Java oferuje stabilność i bezpieczeństwo, których potrzebują duże organizacje implementujące rozwiązania AI.
Nowe wersje Javy wprowadzają funkcje, które ułatwiają pracę z danymi i algorytmami uczenia maszynowego. Java adaptuje się do trendów technologicznych, zachowując swoją niezawodność.
Przyszłość javy – co dalej
Java nie spowalnia. Oracle kontynuuje rozwój języka, wprowadzając nowe funkcje co 6 miesięcy. Najnowsze dodatki to:
- Wyrażenia lambda – upraszczają pisanie kodu
- Moduły – pomagają organizować duże aplikacje
- Rekordy – ułatwiają tworzenie struktur danych
- Switch expressions – bardziej elegancka składnia
James Gosling, „ojciec Javy”, nadal aktywnie uczestniczy w społeczności Java i wspiera jej rozwój.
Java vs konkurencja
Choć pojawiają się nowe języki programowania jak Rust, Go czy TypeScript, Java utrzymuje swoją pozycję w czołówce. W rankingu TIOBE Programming Community Index z grudnia 2024 roku Java zajmuje 3. miejsce, tuż za Pythonem i C++.
To imponujące osiągnięcie dla 30-letniego języka w świecie, gdzie technologie zmieniają się bardzo szybko.
Podsumowanie – 30 lat sukcesu
30 lat temu nikt nie spodziewał się, że język stworzony dla nieudanego gadżetu stanie się fundamentem współczesnej technologii. Java przeszła długą drogę – od prostego narzędzia dla urządzeń elektronicznych do języka, który napędza globalne systemy finansowe, platformy e-commerce i aplikacje mobilne.
Jak powiedział Ayush Trivedi, CEO Cyber Chief: „Java kończy 30 lat i czuje się jak spotkanie ze starym przyjacielem, który jakoś pozostał aktualny, podczas gdy wszyscy inni się zestarzeili”.
Java udowodniła, że w świecie technologii nie liczy się tylko bycie najnowszym – liczy się też bycie niezawodnym. I właśnie dlatego, mimo konkurencji ze strony nowszych języków, Java nadal jest wybierana przez największe firmy świata.
Czy Java przetrwa kolejne 30 lat? Patrząc na jej historię adaptacji i ewolucji, wszystko na to wskazuje. Happy Birthday, Java!
