Krótki przewodnik dla każdego, kto chce szybko ocenić stan interfejsu sieciowego na komputerze. W prostych krokach pokażemy, jak potwierdzić wykrycie sprzętu, sprawdzić przypisane adresy IPv4 i IPv6 oraz odczytać kluczowe parametry łącza.
W terminalu użyjesz poleceń typu ip a, ip link show czy hostname -I, a jeśli wolisz GUI, otwórz Ustawienia → Sieć → Zaawansowane. Podpowiemy też, kiedy sięgnąć po starsze narzędzie ifconfig i kiedy przyda się sudo.
Dowiesz się, gdzie znaleźć prywatny adres (wiersze inet/inet6, prefiksy /24 lub /64), jak odróżnić loopback 127.0.0.1 oraz jak poznać publiczny IP przez przeglądarkę lub polecenia typu curl czy dig.
Na koniec pokażemy proste komendy diagnostyczne: lspci, lshw -C network, ethtool i nmcli, które pomogą zweryfikować sterownik, prędkość i stan linku. To praktyczny start, by szybko rozwiązać typowe problemy z łącznością.
Cel poradnika i kiedy warto sprawdzić kartę sieciową
Zrozumienie celu pomaga szybko zebrać potrzebne informacje i uniknąć zbędnych kroków. Adresy IP to pierwsza rzecz, którą sprawdzają administratorzy: prywatny dla lokalnej konfiguracji i publiczny dla identyfikacji w Internecie.
Weryfikacja przydaje się przy zmianie medium (Wi‑Fi ↔ Ethernet), po aktualizacji sterowników oraz gdy pojawiają się nagłe problemów z łącznością. Czasem trzeba uruchomić narzędzia z uprawnieniami sudo, by uzyskać pełny zestaw danych.
Co warto sprawdzić na start:
- czy system widzi urządzenie i czy sterownik jest załadowany,
- konfigurację adresów IP i ustawienia bramy,
- status linku i prędkość połączenia.
Porównaj wyniki z terminala i z GUI — różne narzędzia mogą pokazać inne szczegóły. Przygotuj listę kontrolną na sytuacje: nowe miejsce pracy, zdalne wsparcie użytkownika lub konfiguracja usług lokalnych.
Na koniec: przed dalszą diagnozą ustal celu działania i dopiero potem przejdź do konkretnych komend, by sprawdzić kartę sieciowa i zebrać pełne informacje o systemu oraz siecią. (września)
Szybkie sprawdzenie: czy karta sieciowa jest wykryta i aktywna
Zacznijmy od szybkiego audytu sprzętowego, by potwierdzić obecność interfejsów i zebrać podstawowe informacje.
lspci — polecenie wyświetla urządzenia PCI. Użyj lspci | grep -i network, aby zawęzić wynik do interesujących wpisów dotyczących kart sieciowych.
lshw -C network — to narzędzie podaje producenta, model, załadowany sterownik i możliwości interfejsu. Wynik pomaga ocenić zgodność sprzętu i potrzebę doinstalowania modułów.
ip link show — szybko informuje, które interfejsy są UP lub DOWN. Wyświetla też adres MAC i MTU, co pozwala porównać stan z oczekiwanym połączeniem.
nmcli device show — gdy używasz NetworkManagera, to polecenie wyświetla stan urządzeń, przypisane adresy i dodatkowe atrybuty.
- Zacznij od lspci, by potwierdzić wykrycie sprzętowe.
- Uruchom lshw -C network dla danych o sterowniku i możliwościach.
- Sprawdź ip link show, aby zobaczyć status interfejsów.
- Jeśli używasz NM, użyj nmcli device show dla szczegółów adresów.
- Możesz użyć ifconfig jako alternatywy tam, gdzie jest dostępne.
Niektóre polecenia wymagają sudo. Zanotuj nazwy interfejsów (np. enp3s0, wlp2s0) — ułatwi to dalsze działanie i szybkie diagnozy.
Karta sieciowa w Linux – jak sprawdzić krok po kroku
Zacznij od szybkiego przeglądu. Ustal, które interfejsy są aktywne i jakie podstawowe informacje ma system. To przyspieszy dalszą diagnostykę.
Terminal: od wykrycia sprzętu po weryfikację interfejsu
W terminalu wykonaj polecenia w tej kolejności: lspci, lshw -C network, ip link show, ip a, nmcli device show. Każde dostarcza innego zestawu danych — od wykrycia urządzenia, przez sterownik, po przypisane adresy.
Użyj hostname -I do szybkiego pobrania adresów hosta. Jeśli preferujesz starsze narzędzia, ifconfig może być alternatywą tam, gdzie jest zainstalowane.
Interfejs graficzny: Ustawienia → Sieć → Zaawansowane
W GUI otwórz Ustawienia → Sieć → Zaawansowane. W przejrzystym oknie sprawdzisz adres IP, maskę/prefiks, bramę i DNS. To dobre miejsce, gdy wolisz interfejs graficzny zamiast terminala.
- lspci i lshw -C network — potwierdź obecność i sterowniki.
- ip link show i ip a — sprawdź UP/DOWN, MAC, MTU oraz adresy inet/inet6.
- nmcli device show — użyj, gdy system zarządza połączeniami przez NetworkManagera.
| Polecenie | Co pokazuje | Kiedy użyć |
|---|---|---|
| lspci | Lista urządzeń PCI, identyfikacja karty | Gdy nie widać interfejsu w systemie |
| lshw -C network | Sterownik, producent, możliwości | Sprawdzenie zgodności i modułów |
| ip a | Adresy inet/inet6 i prefiksy | Gdy chcesz zobaczyć aktualną adresację |
| nmcli device show | Stan urządzeń i przypisane adresy | Jeśli używasz NetworkManagera |
Notuj nazwy interfejsów i kluczowe parametry. To ułatwi kolejne kroki i szybsze rozwiązywanie problemów.
Sprawdzanie adresów IP: prywatny i publiczny w systemie Linux
Zanim przejdziesz do zaawansowanych testów, potwierdź adresację na maszynie. To pozwoli łatwo rozróżnić problemy lokalne od kwestii zewnętrznych.
ip a wyświetla wszystkie adresy IPv4 (inet) i IPv6 (inet6) wraz z długością prefiksu, np. /24 lub /64. Dzięki temu szybko sprawdzisz podsieć i potencjalne konflikty.
Jeśli potrzebujesz tylko bieżących adresów przypisanych hostowi, użyj hostname -I. Polecenie zwraca listę adresów bez dodatkowych metadanych interfejsu.
Gdy dostępne jest ifconfig, zobaczysz w jednym widoku aktywne interfejsy i pętlę zwrotną z adresem 127.0.0.1, co ułatwia odróżnienie ruchu lokalnego.
- Aby uzyskać publiczny adres z terminala:
curl -s https://icanhazip.comlubwget -O - -q https://checkip.amazonaws.com. - Alternatywnie użyj:
dig +short myip.opendns.com @resolver1.opendns.comdla potwierdzenia. - Bez CLI odwiedź w przeglądarce strony takie jak icanhazip.com czy whatismyip.com, by znaleźć publiczny adres widoczny z sieci.
| Polecenie | Co pokazuje | Przykład użycia |
|---|---|---|
| ip a | inet/inet6 i prefiksy | ip a |
| hostname -I | lista adresów hosta | hostname -I |
| curl/wget/dig | publiczny adres zewnętrzny | curl -s https://icanhazip.com |
Diagnostyka karty i połączenia: sterowniki, prędkość, link
Diagnostyka zaczyna się od kontroli prędkości i stanu linku. To szybki sposób, by odróżnić usterki fizyczne od problemów konfiguracyjnych.
ethtool — prędkość, duplex i stan linku
Uruchom ethtool <nazwa interfejsu> by zobaczyć prędkość, duplex oraz Link detected. Wynik wskaże, czy interfejs wynegocjował oczekiwane 1000Mb/s lub inny profil.
- Sprawdź, czy Link detected: yes — brak linku oznacza problem fizyczny (kabel, port).
- Porównaj tryby obsługiwane i aktualnie wynegocjowane — przydatne w środowiskach z wymaganym profilem pracy.
- Zmiana kabla lub portu na switchu i ponowny odczyt szybko wskażą, gdzie leży usterka.
Wirtualne interfejsy i pętla zwrotna (lo)
Wyniki ip a pokażą interfejsy wirtualne oraz lo. Loopback zwykle ma adres 127.0.0.1 i nie reprezentuje fizycznego łącza.
Te interfejsy są normalne. Służą do testów i komunikacji lokalnej, więc ich obecność nie oznacza problemu z dostępem do sieci zewnętrznej.
| Polecenie | Co daje | Gdy użyć |
|---|---|---|
| ethtool <iface> | prędkość, duplex, Link detected | diagnostyka warstwy fizycznej |
| ip a | lista interfejsów, inet/inet6 | rozpoznanie lo i interfejsów wirtualnych |
| ifconfig | tradycyjny widok interfejsów | gdy brak narzędzi ip — alternatywa |
Typowe problemy i szybkie kroki naprawcze
Zacznij od prostych kroków, które często rozwiązują większość problemów z łącznością.
Interfejs DOWN lub brak adresu — co sprawdzić najpierw
Sprawdź status poleceniem ip link show. Jeśli interfejs jest DOWN, włącz go: ip link set dev <nazwa> up.
Po włączeniu zweryfikuj adresy przez ip a lub hostname -I. Brak adresu sugeruje problem z DHCP. Skontroluj warstwę fizyczną za pomocą ethtool i sprawdź kabel oraz port.
Gdy ifconfig nie działa: przejście na ip i instalacja narzędzi
Jeżeli ifconfig nie jest dostępne, użyj zestawu poleceń ip: ip a, ip addr add/del, ip route. To standard w nowoczesnych dystrybucjach.
W środowiskach z NetworkManager użyj nmcli device show oraz nmcli con up/down do szybkiego restartu połączenia bez GUI.
- Gdy system nie widzi sprzętu, uruchom lspci i lshw -C network by potwierdzić obecność i sterownik.
- Aby sprawdzić publiczny adres, użyj
curl -s https://icanhazip.com— to pomoże odróżnić problemy lokalne od zewnętrznych. - Zanotuj komunikaty błędów i porównaj z dokumentacją dystrybucji; często prosta reinstalacja pakietu lub zmiana portu wystarczy.
| Polecenie | Cel | Przykład |
|---|---|---|
| ip link show | status interfejsu | ip link show |
| ip a / hostname -I | adresy prywatne | ip a |
| curl | sprawdzenie publicznego IP | curl -s https://icanhazip.com |
Wniosek
Zamykając poradnik, przedstawiamy krótką listę kontrolną do szybkiej diagnostyki. Użyj narzędzi takich jak lspci, lshw -C network, ip link show, ip a, nmcli device show oraz ethtool by uzyskać pełne informacje o interfejsie.
Sprawdź prywatny i publiczny adres przy pomocy hostname -I oraz curl -s https://icanhazip.com / wget -O – -q https://checkip.amazonaws.com lub dig. GUI (Ustawienia → Sieć → Zaawansowane) przyspieszy odczyt parametrów.
Praktyczna zasada: potwierdź wykrycie sprzętu, sprawdź status UP/DOWN, zweryfikuj adresację i przetestuj ruch do Internetu. Notuj nazwy interfejsów, wyniki poleceń i datę zmian — to ułatwi dalszą diagnostykę.
FAQ
Co sprawdzić najpierw, gdy interfejs sieciowy nie działa?
Najpierw użyj polecenia ip link show, by potwierdzić, czy interfejs jest wykryty i czy ma status UP. Sprawdź też fizyczne połączenia (kabel, port) oraz czy karta pojawia się w lspci lub lshw -C network. Jeśli używasz NetworkManagera, wywołaj nmcli device.
Jak szybko zobaczyć przypisany prywatny adres IP?
Najprościej uruchomić ip a lub hostname -I. Pierwsze pokazuje szczegóły (inet/inet6, maska, prefiks), drugie zwraca listę adresów przypisanych do hosta w prostym formacie.
Co zrobić, gdy polecenie ifconfig nie działa?
Współczesne dystrybucje korzystają z pakietu iproute2, więc użyj ip. Jeśli nadal potrzebujesz ifconfig, zainstaluj pakiet net-tools (np. apt install net-tools). Przejście na ip jest zalecane.
Jak sprawdzić, czy system widzi kartę sprzętowo?
Użyj lspci — pokaże kontrolery PCI. Dodatkowo lshw -C network poda producenta, model i sterownik. To pomaga ustalić, czy kernel załadował moduł.
W jaki sposób poznać prędkość połączenia i duplex?
Polecenie ethtool ethX (gdzie ethX to nazwa interfejsu) wyświetli prędkość, tryb duplex, stan linku i obsługiwane tryby. Dla interfejsów wirtualnych informacje te mogą nie być dostępne.
Jak sprawdzić publiczny adres IP z terminala?
Użyj narzędzi takich jak curl lub wget do publicznych usług: np. curl https://icanhazip.com lub curl https://ifconfig.me. Alternatywnie dig +short myip.opendns.com @resolver1.opendns.com.
Gdzie znaleźć publiczny adres w przeglądarce?
Wejdź na strony typu icanhazip.com, whatismyip.com lub ipinfo.io. Strony te natychmiast pokażą publiczny adres przypisany do Twojego połączenia.
Jak rozpoznać interfejs pętli zwrotnej i wirtualne urządzenia?
Interfejs pętli zwrotnej ma nazwę lo i adres 127.0.0.1. Wirtualne interfejsy (np. docker0, tun0) widoczne są w ip a z nazwami odpowiadającymi ich źródłu.
Co sprawdzić, gdy interfejs jest DOWN lub nie ma adresu?
Sprawdź status poleceniem ip link show, ustawienia NetworkManagera (nmcli), konfigurację DHCP (journalctl, dhclient) oraz logi kernela (dmesg). Upewnij się, że nie brakuje sterownika i że kabel/switch działają poprawnie.
Jak zweryfikować sterownik używany przez kartę?
Polecenie lshw -C network lub ethtool -i ethX pokaże moduł sterownika. Możesz też sprawdzić wynik dmesg | grep -i nazwa_karty, by znaleźć komunikaty związane z modułem.
Czy można wykonać pełną diagnostykę z poziomu terminala?
Tak. Skomponuj sekwencję: lspci/lshw (sprzęt), ip link/ip a (status i adresy), ethtool (parametry linku), nmcli (NetworkManager), curl/dig (publiczny IP) oraz dmesg/journalctl (logi). To pozwoli znaleźć źródło problemu.
Jak uzyskać informacje z NetworkManagera?
Użyj nmcli device show lub nmcli connection show. To da szczegóły o stanie, przypisanych adresach, użytych profilach i konfiguracji interfejsu.
Czy istnieje graficzny sposób sprawdzenia ustawień sieci?
Tak. W środowiskach GNOME lub KDE otwórz Ustawienia → Sieć → wybierz interfejs → Zaawansowane. Tam znajdziesz adresy IP, DNS i opcje sterownika (w ograniczonym zakresie).
Jak znaleźć przyczynę problemów ze sterownikami?
Sprawdź dmesg i journalctl pod kątem błędów po załadowaniu modułu. Porównaj identyfikator sprzętu z informacją z lspci i poszukaj sterownika w repozytorium dystrybucji lub na stronie producenta karty.
