W sieci na próżno szukać regulacji dotyczących podziału stron internetowych. Są za to liczne próby ich klasyfikacji. Właściwie im więcej definiujących, tym więcej definicji. Im szybciej internet się rozwija, tym szybciej rodzą się nowe typy witryn. Bałagan? Nie, to naturalna faza rozwoju (ciągle) nowego medium.
Choć mogłoby być inaczej. Wyobraźmy sobie sytuację, w której organizacja Internet Corporation for Assigned Names and Numbers () zmusiłaby firmy do dopasowania contentu swoich stron do istniejącego podziału nazw domen. Wtedy internet można by było sklasyfikować na np. witryny komercyjne (.com), edukacyjne (.edu) czy informacyjne (.info) i problem by nie istniał. Firmy jednak z biegiem czasu nie stosowały się do nazewnictwa ICAAN, a dynamiczny rozwój sieci powodował, że ciągle powstawały nowe typy witryn, które z pewnością ciężko by było sklasyfikować tylko ze względu na domenę.
Powstawały więc próby podziału istniejących stron internetowych. Jedną z najczyściej spotykanych jest podział na kręgi tematyczne. Można więc wyróżnić witryny edukacyjne, rozrywkowe, informacyjne czy hybrydowe, które łączą w sobie kilka typów jednocześnie. Jest to jednak podział na tyle podobny do nazw witryn, że już mało stosowany.
Inne spotykane rodzaje swoją subiektywnością (podział na witryny prywatne, firmowe, państwowe) dyskwalifikują się jako wiarygodną klasyfikację. Znamienną rzeczą jest fakt, że żadna organizacja, która ma wpływ na funkcjonowanie internetu nie podjęła się posegregowania stron internetowych według określonego kryterium.
Portale informacyjne
Bezsprzecznie, jako wartość pierwszorzędną głównego podziału witryn należy wymienić dwa słowa-klucze, które raczej nie ulegną modyfikacjom, bowiem posiadają walor uniwersalności. Są to pojęcia portalu horyzontalnego i wertykalnego.
- Portale horyzontalne
Za portal horyzontalny uważa się rozbudowaną witrynę, która składa się z różnych kręgów tematycznych. Zazwyczaj oprócz zdywersyfikowanej wartości tematycznej w portalu występuje także katalog odnośników do innych stron, wyszukiwarka czy najnowsze wiadomości z wielu dziedzin. Cechą, która występuje w każdym portalu jest także usługa poczty elektronicznej. Coraz częściej w portalach można znaleźć multimedia. Widać także trend w budowaniu działów społecznościowych wewnątrz portali. Dopełnieniem portali są ich komercyjne oferty reklamowe czy dystrybucyjne dla firm.
Przykładami portali horyzontalnych są amerykański , czeski , niemiecki czy najstarszy polski portal – . Od dłuższego czasu można zaobserwować dążenie do tworzenia portali przez rozbudowane witryny prasy tradycyjnej czy telewizji, jak na przykład: francuska strona czy niemiecka .
- Portale wertykalne
Witryny, które także są rozbudowane, ale dedykowane tylko jednej tematyce to portale wertykalne, inaczej wortale tematyczne. Ich głównym elementem, oprócz monotematyczności, jest wąska specjalizacja, która zwykle identyfikuje te witryny jako fachowe w swojej branży, co w wielu wypadkach daje im przewagę nad portalami obejmującymi wiele treści. Sprecyzowane zainteresowania dają wortalom wąską grupę docelową odbiorów, co stanowi ważny element dla reklamodawców, którzy chcą zazwyczaj docierać do konkretnych ludzi.
Jak przykłady portali wertykalnych można wymienić czeski portal muzyki hip-hopowej Bigup.cz, hiszpański portal rowerowy Bikezona.com czy polski portal dla fizjoterapeutów oraz pacjentów Rehabilitanci.eu.
Strony komercyjne
Sama próba klasyfikacji ponad 100. milionów stron, które obecnie działają w sieci jest rzecz jasna niemożliwa. Jednak za najbardziej wiarygodny podział witryn można przyjąć taki, w którym najważniejszym kryterium jest wartość funkcjonalna i marketingowa witryn. Rodzaje stron – choć uszczegółowione – muszą podlegać ciągłej weryfikacji ze względu na dynamiczny charakter sieci. Wydaje się, że poza podziałem na portal horyzontalny i wertykalny należy przedstawić grupę równie ważnych komercyjnych witryn, które funkcjonują w internecie.
- Portale korporacyjne
Na portal korporacyjny składa się rozbudowany system informatyczny, który zawiera elementy konsolidujące wiedzę o firmie i klientach oraz pozwala na jej na skuteczne zarządzanie. To swoistego rodzaju narzędzie relacyjne między pracownikami a klientami.
Zadaniem portali korporacyjnych jest gromadzenie zasobów informacyjnych o klientach, udostępnianych usługach czy partnerach biznesowych firmy z jednej strony, a z drugiej kreowanie jej wizerunku w sieci, jako oczywisty aspekt funkcjonalności. Główną funkcją jest natomiast wykorzystanie tej wiedzy by w najlepszy sposób zoptymalizować działania między klientem a firmą, co w konsekwencji przekłada się na zysk. Przykładem portalu korporacyjnego może być witryna banku Pkobp.pl.
- Serwisy firmowe
Najczęściej do grona serwisów firmowych zalicza się witryny, które nie są mocno rozbudowane systemowo, tj. nie posiadają możliwości obsługi klienta i nie zawierają w swoich zasobach bazodanowych informacji na ich temat. Zazwyczaj funkcja takiej strony zamyka się na tworzeniu wizerunku względem czytelnika za pomocą oferty oraz opisu działalności.
Serwisy firmowe często zawierają podstrony poświęcone historii firmy czy aktualnemu cennikowi. Obowiązkową częścią takich serwisów jest zawarcie aktualnych danych kontaktowych. Zdjęcia miejsca pracy czy samych pracowników są coraz powszechniej używane przez strony firmowe. Specjaliści podkreślają, że dzięki takim zabiegom rośnie zaufanie do samej firmy przez jej ewentualnych kontrahentów.
- Serwisy produktowe
Serwis produktowy to nic innego jak kreowanie wizerunku danego produktu w sieci za pomocą odrębnego serwisu internetowego. Witryna ta może działać w ramach większego projektu, co jest często praktykowane przez firmy. Prezentacja produktów nie musi przybierać tradycyjnych form przekazu internetowego. Coraz częściej firmy sięgają po niekonwencjonalne zastosowania multimedialne wraz z filmami czy po humorystyczne koncepcje reklamowe.
W wielu przypadkach następuje połączenie informacji produktowych wraz z ogólną edukacją z zakresu danej branży. Dla przykładu serwis tabletek na gardło Propolki.pl został zaopatrzony w mini kompendium wiedzy z zakresu zdrowia. Witryna więc przyjęła oprócz funkcji typowo informacyjnych także edukacyjne.
Strony produktowe trafiają również do najmłodszych. W internecie znajduje się wiele witryn dedykowanych dzieciom już od 4 lat. Oprócz wiedzy o produkcie dostarczają one rozrywkę w postaci gier, układanek czy kolorowanek. Wiele z nich posiada także elementy edukacyjne czy poradnikowe. Gadżety w postaci tapet, wygaszaczy czy filmów z elementami identyfikacyjnymi danej marki są stosowane na porządku dziennym. Do grona takich stron można zaliczyć stronę napoju dla dzieci .
Coraz częściej stosowaną praktyką przez firmy z branży motoryzacyjnej jest tworzenie stron produktowych na potrzeby każdego z oferowanych przez nich modeli samochodów, ale w ramach tej samej domeny głównego serwisu. Przykład: . Trend ten dostrzegalny jest także w innych branżach, np. komórkowej.
Witryny społecznościowe
Dla przyjętego podziału można spróbować zastosować nową kategorię stron społecznościowych. Ich wspólną cechą będzie zadanie łączenia wokół siebie ludzi o określonych poglądach, którzy nie pozostają bierni i aktywnie działają wokół serwisu lub wydarzenia, które on propaguje.
- Serwisy Web 2.0
To wizytówka serwisów społecznościowych. Dzięki tym serwisom nie byłoby możliwe sklasyfikowanie pozostałych witryn w tym przedziale tematycznym, bo owy podział by po prostu nie istniał. Nurt Web 2.0 określany jest przez zwolenników jako rewolucja w postrzeganiu interaktywności w internecie, a przez przeciwników – jako marketingowa papka.
Główne założenie funkcjonowania witryn Web 2.0 to możliwość nie tylko dotarcia do informacji czy rozrywki, ale także własnego jej dostarczenia, to możliwość tworzenia zbiorów danych. Spora część takich stron to nowatorskie próby uporządkowania sieciowych zasobów przez wszystkich użytkowników sieci. Czym bowiem są ikony Web 2.0 czy jak nie zbiorem linków współtworzonych przez społeczność internetową na określonych zasadach, czym jest , jak nie zbiorem zdjęć, które każdy może dodawać czy komentować. Czym w końcu jest słynna już , jak nie zbiorem informacji edytowanych przez internautów.
Wydawcy serwisów Web 2.0 dostrzegli możliwość prowadzenia witryn przy udziale ich odwiedzających. Dzięki temu zasoby takich stron mogą być powiększane w szybkim tempie, a różnorodność zainteresowań uczestników powoduje, że krąg tematyczny nigdy nie będzie zawężony. To stanowi właśnie sukces Web 2.0.
- Witryny eventowe
To specjalny odłam serwisów tworzonych przez firmy, które są zaliczone do kategorii stron społecznościowych ze względu na funkcję jaką pełnią. Do tego podziału można zaliczyć witryny konkursowe, które nakłaniają konsumentów do wzięcia udziału w różnych konkursach, grach interaktywnych (i nie tylko) czy promocjach. Dzięki temu tworzy się związek między firmą a klientem, a sama witryna spełnia funkcje budowania społeczności wokół siebie. Społeczność może realizować się w sieci lub poza nią. Przykładem takiego rozwiązania jest strona .
- Blogi
Przeżywają obecnie okres masowego zainteresowania. Nie są postrzegane już tylko jako pamiętniki, ale także jako serwisy opiniotwórcze wielu firm czy osób. Ich popularność wynika z nieoficjalnego stylu, interaktywności z czytelnikiem oraz możliwości dotarcia do informacji, których na próżno szukać w tradycyjnych mediach. Są to na ogół przemyślenia, wnioski i opinie na różne tematy i wypowiedziane w indywidualnym tonie.
Podsumowanie
Naturalnie obecne podziały są tylko ogólną próbą klasyfikacji witryn. Wiele elementów serwisów internetowych przenika między sobą i tworzy spójną całość. Dlatego istnieją już strony, które zawierają kilka elementów, dzięki którym można by było zaliczyć je do każdej poszczególnej kategorii. Portale informacyjne budują zwartą społeczność wokół siebie, a portale korporacyjne uzupełniają swoje zasoby o blogi.
„Jedyną stałą cechą sieci jest zmienność” – powiedział kiedyś Jacob Nielsen. Jeśli więc sieć jest zmienna to i jej podziały tym bardziej. Internet zmienia się tak szybko, że już niedługą będą potrzebne nowe klasyfikacje.
Być może powstaną kategorie związane z multimediami, a może powstanie Web 3.0. Niewątpliwe jaki podział byśmy przyjęli to zadania informacyjne, wizerunkowe, edukacyjne i rozrywkowe witryn pozostaną niezmienne. Zmieniać się może treść i forma przekazu. Oby z korzyścią dla użytkowników.
