Były dyrektor agencji Janmedia. Obecnie na kierowniczym stanowisku w Divante. Założyciel bloga webusability.pl i twórca Kursu Usability dla projektantów stron WWW.
Jaka jest świadomość potrzeby budowy użytecznych stron internetowych wśród waszych klientów?
Klienci Janmedia są bardzo świadomi w kwestiach użyteczności i dostępności. Cześć z nich przychodzi do nas właśnie po to aby wspólnie pracować nad użytecznością i dostępnością serwisów. Pozostali klienci chcąc tego czy nie .. dowiadują się dużo o użyteczności od nas 🙂
Obecnie wszystkie realizowane projekty są objęte opieką usability – dbanie o finalną użyteczność serwisów jest jednym z naszych działań w procesie Q&A.
Jakimi metodami przekonujecie nieprzekonanych?
Z badań Empirix z 2006 wynika, że 91% osób poddaje się po maksymalnie trzech nieudanych próbach wykonania pożądanej czynności w serwisie WWW. Ponadto 36% osób deklaruje, że nie będzie robić biznesu z firmą, która zawiodła oczekiwania danej osoby w Internecie. Z drugiej strony dobre usability zapewnia wzrost wskaźników biznesowych.
W swoim Alertbox Jakob Nielsen opisuje badania na 42 przypadkach gdzie łatwo dało się ustalić przełożenia ulepszenia użyteczności na efekty. Dla każdego projektu ustalono mierniki, które zbadano przed i po wprowadzeniu ulepszeń w usability. Założone mierniki wzrosły średnio o 135%. Sprzedaż (konwersja) wzrosła o 100%, ilość odsłon/ilość UU wzrosła 150%, efektywność (user performance) wzrosła o 161%. Użyteczność jest po prostu ważnym składnikiem każdego biznesu.
Usability ponad wszystko?
Z pewnością nie. Trzeba pamiętać, że serwis WWW powinien realizować cele biznesowe klienta. Użyteczność jest ważnym składnikiem ale nie może przysłaniać nam celów strategicznych projektu. Może zdarzyć się tak, że od ergonomii w danym projekcie ważniejsze będzie kreatywne budowanie wizerunku. Oczywiście zawsze powinna to być decyzja świadoma.
Gdy wybieramy niestandardowe rozwiązania powinniśmy ze szczególną troską przyjrzeć się użyteczności takiego rozwiązania. Można znaleźć złoty środek – tworzyć serwisy kreatywne i jednocześnie intuicyjne. Pomocne są tutaj testy z użytkownikami, które pozwolą zweryfikować zrozumienie serwisu przez użytkowników.
Każdą stronę budujecie według tych samych wytycznych czy użyteczność jest dopasowana indywidualnie do projektu?
Ogólnie zdefiniowany jest sam proces projektowania serwisu. Nieco inaczej wygląda on w wypadku eCommerce a inaczej w przypadku serwisu korporacyjnego czy produktowego. Dobry proces, z naciskiem na user-centered design jest gwarantem dobrego produktu końcowego. Podchodząc nawet do bardzo nietypowych projektów jesteśmy spokojni o efekt końcowy bo nie projektujemy dla użytkowników ale razem z nimi – badamy ich potrzeby i dostarczamy tego czego oczekują.
Badanie „Web Page Layout: A Comparison Between Left- and Right-justified Site Navigation Menus” agencji Razorfish Germany dowiodło, że nie ma znaczenia gdzie ukryte jest menu – z prawej czy lewej strony. Jakie jest Twoje zdanie na ten temat?
Rzadko rozważam tego typu problemy szczerze mówiąc. Użytkownik nie powinien mieć wątpliwości gdzie jest menu. Jeśli uda się to osiągnąć umiejscawiając menu w innym niż zazwyczaj miejscu – nie ma problemu. Zazwyczaj menu jest po lewej i stąd wszystkie badania eyetrackingowe pokazują, że skanujemy serwisy w kształt litery F – ale tak naprawdę patrzymy tam gdzie jest to co nas interesuje.
Dlaczego rzadko rozważam tego typu problemy? Bo gdy mamy wątpliwość po prostu organizujemy mikro test użyteczności. Lepiej badać na bieżąco to co się projektuje niż polegać jedynie na swojej intuicji oraz badaniach wtórnych.
Czy użyteczna strona wyklucza rozbudowaną grafikę?
Z pewnością nie. Można osiągnąć świetne usability przy rozbudowanym interfejsie graficznym. „Efekty specjalne” mogą być czasem wręcz przydatne w budowaniu interakcji z użytkownikiem. Nowoczesne systemy operacyjne poprzez zaawansowane efekty graficzne coraz wierniej oddają zachowanie świata realnego.
Gdy okienko podczas minimalizacji „wskakuje” do paska zadań to dla użytkownika jest jasne gdzie go potem szukać. Jeśli okienko po prostu zniknie to użytkownik musi wiedzieć z zewnętrznego źródła informacji jak je powtórnie „wydobyć”. Dodatkowe efekty mogą zatem w przyjazny sposób przemycać dodatkowe informacje pomocne w korzystaniu z aplikacji.
Jak często zdarzają się spięcia na linii grafik – specjalista usability?
Zdarzają się. Wprowadzenie projektowania user-centered design jest dużą zmianą w procesie powstawania projektu interaktywnego. Jednak wykonując badania i opierając projektowanie na analizie potrzeb użytkowników dużo łatwiej przekonać do swoich projektów grafika a co ważniejsze klienta. Jeśli robimy A bo klienci powiedzieli B to brzmi to dużo lepiej niż gdybyśmy robili A bo.. bo tak nam się wydaje 🙂
Czy można powiedzieć, że świadomość usability zwiększa w światowych projektach, dążymy do ery użyteczności?
Z pewnością poziom jakości serwisów WWW wzrasta. Także trend Web 2.0 wymienia usability jako ważny czynnik w projektowaniu „serwisów dla ludzi”. Firmy takie jak Janmedia robią wiele by edukować rynek. Odwiedzamy średnio jedną konferencję w miesiącu, piszemy blogi, publikujemy, organizujemy imprezy w stylu Grill IT, współpracujemy też z ośrodkami naukowymi.
Rynek na usługi usability wzrasta a tym samym wzrasta jakość serwisów poddanych badaniu i projektowaniu opartemu na user-centered design.
