Rozmowa z Rafałem Płatkiem, twórcą najpopularniejszego polskiego edytora HTML – Pajączka.
Co skłoniło Cię do stworzenia Pajączka?
Kiedy w mojej głowie rodził się pomysł stworzenia Pajączka (1996 rok), sieć w Polsce dopiero raczkowała. Nie było żadnych polskich programów do tworzenia stron internetowych, a zagraniczne programy wydawały mi się dość proste. Uznałem, że mógłbym samemu napisać podobny, a może nawet lepszy program, tym bardziej, że nie znalazłem narzędzia, które w pełni by mi wystarczało.
Innym z powodów była też chęć sprawdzenia się, a jeszcze innym potrzeba udostępnienia polskim użytkownikom Internetu jakiegoś narzędzia do tworzenia stron. Wtedy jeszcze nie myślałem, że z tym pomysłem zwiążę blisko 10 lat swojego życia. Traktowałem to raczej jako hobby. Pozytywne reakcje na pierwsze, wtedy jeszcze darmowe wersje programu, zachęciły mnie do rozwijania programu, a z czasem do podjęcia decyzji o profesjonalnym zajęciu się jego dalszym rozwojem.
Skąd wzięła się nazwa tego edytora?
WWW to ogólnoświatowa pajęczyna, a pajęczyny plecie pająk. Na początku mój program był niewielką aplikacją, więc uznałem, że nazwanie go „pająkiem” jest trochę na wyrost. Ochrzciłem go zatem „Pajączek”, ponieważ był niewielkim, raczkującym programem. Tak się jednak wszyscy przyzwyczaili do tej nazwy, że nawet dzisiaj, gdy program jest ogromnym kombajnem, nie wyobrażam sobie, aby mógł się nazywać inaczej. Jestem również zwolennikiem polskich nazw dla programów. W końcu nie jesteśmy gęsi, żeby mieć Spider’a, WebEditor’a czy coś podobnego. Stąd późniejsze Skryba, Supełek, Kameleon, Śmieciarek.
Aby stworzyć edytor HTML trzeba znać się doskonale na specyfikacji języka HTML, czy wcześniej tworzyłeś strony internetowe?
Pajączek to już obecnie nie tylko edytor HTML, ale ogromne narzędzie do tworzenia stron WWW w HTML, jak również dużych serwisów opartych o PHP, bazy danych, JavaScript, XHTML, XML, można by długo wymieniać… Każda z tych technologii to coś z czym się zetknąłem i co mnie zainteresowało na tyle, aby spróbować ułatwić sobie życie przy ich wykorzystaniu. Wszystko jednak zaczęło się od fascynacji stronami internetowymi i tym co oferował język HTML w zakresie publikacji w Internecie.
Z Internetem i stronami WWW zetknąłem się po raz pierwszy dopiero podczas studiów (takie były czasy). Zapragnąłem stworzyć własną, a po pierwszych próbach spostrzegłem, że to zadanie dość proste choć czasochłonne i dość … nudne, bo związane z wklepywaniem w kółko tych samych znaczników. Zacząłem szukać programów do tworzenia stron, a efekty tych poszukiwań były w tamtych czasach dość marne. A przecież tak niewiele było potrzeba, aby ułatwić sobie zadanie.
W międzyczasie miałem również krótki epizod w pewnej firmie jako webmaster, jednak już wtedy zdecydowanie wolałem pisanie programu do tworzenia stron, niż same strony, choć te nadal powstawały na potrzeby mojego serwisu on-line, czy też prośby znajomych. Zresztą bez ciągłej praktyki w tworzeniu HTML nie można było by dostrzec sytuacji, w których pomoc ze strony narzędzia pozwoliła by zaoszczędzić trochę czasu na nużącym znacznikowaniu treści. Można by powiedzieć, że Pajączek powstał więc też trochę z lenistwa.
W jakim języku został napisany Pajączek?
Historycznie pierwszą wersję Pajączka napisałem w języku C++. Działała ona w DOS i na Linuxie w trybie konsoli. Później nadeszła fascynacja Borland Delphi i przy tym języku pozostałem do dzisiaj używając kolejnych wersji tego środowiska. Aktualna wersja Pajączka (5 NxG) powstała w Delphi 6 Professional.
Przy tworzeniu Pajączka brały udział inne osoby oprócz Ciebie?
Prawie od samego początku pomagają mi różne osoby. Najbardziej zasłużony na tym polu jest Paweł Grajewski, który będąc na początku betatesterem, aktualnie pracuje przy rozwoju programu i chyba nawet mogę zaryzykować stwierdzenie, że uczeń przerósł mistrza 😉 Ważną postacią jest również Marek Reinowski, który testuje, tworzy schematy kolorowania oraz pomaga przy tworzeniu dokumentacji. Jest on również współautorem ostatniej książki o Pajączku 5 NxG, a ostatnio próbuje nawet programować.
Od dłuższego czasu mam również zaufaną i bliską mi grupę betatesterów, którzy cierpliwie znoszą kolejne wersje programu poświęcając swój czas na wyszukiwanie błędów i sugerowanie rozwiązań, które z ich punktu widzenia, warte były by wprowadzenia. Są to najaktywniejsze osoby „rekrutowane” z forum dyskusyjnego w moim serwisie online. Jest to grupa dość hermetyczna, do której dostać się mogą tylko osoby, które dobrze poznałem na forum. Tworzymy sobie wszyscy taką małą społeczność, w której, mam nadzieję, wytrwamy jeszcze bardzo długo.
Pajączek, zresztą jak każdy edytor HTML, z założenia ma pomagać przy tworzeniu stron internetowych. Jakie według Ciebie są najlepsze cechy tego programu?
Jeśli patrzeć z polskiej perspektywy, to największą zaletą jest pełne wsparcie dla tworzenia i publikowania stron WWW z uwzględnieniem specyfiki kodowania znaków w języku polskim. Program oferuje bowiem pełne wsparcie dla języka polskiego. Pomijając kwestie związane z językiem, Pajączek w wersji Professional oferuje wszystko co jest potrzebne użytkownikowi tworzącemu serwisy internetowe, nawet te bardzo skomplikowane. Począwszy od szablonów stron WWW, przykładowych skryptów, po zdalną pracę na dokumentach odczytywanych bezpośrednio z serwerów FTP i WebDAV, automatyczną synchronizację czy pracę grupową z blokowaniem plików.
Dla początkujących użytkowników w programie znajduje się niezwykle bogata dokumentacja HTML, PHP, JavaScript, CSS, a także liczne kursy. Pajączek 5 NxG posiada również tryb wizualny przydatny dla tych początkujących. Zaawansowani webmasterzy znajdą w Pajączku 5 NxG wsparcie dla najnowszych technologii takich jak PHP, XML, XHTML, mySQL, a także liczne narzędzia wspomagające programowanie w tych językach takie jak nawigatory kodu, dynamiczny kod podpowiadający atrybuty znaczników czy parametry funkcji. Pajączek posiada również rzadko spotykane wsparcie dla serwerów WebDAV, a także szyfrowanie połączeń FTP i WebDAV za pomocą SSL/TLS.
Nie można zapomnieć o najważniejszej zalecie Pajączka, czyli bardzo rozbudowanym i wygodnym edytorze oferującym ponad 40 różnorakich schematów kolorowania oraz narzędzia sprawdzania poprawności kodu (walidator), odsyłaczy, formatowania kodu, sprawdzania pisowni, itp. W Pajączku 5 NxG Professional znajduje się prawie wszystko co można sobie wymyślić w zakresie wsparcia przy tworzeniu serwisów internetowych, a w przyszłych wersjach planuję kolejne nowości.
Osoby zajmujące się tworzeniem stron www zapytane o najlepszy edytor HTML często na pierwszym miejscu wymieniają Pajączka. Jak sądzisz, czemu pajączek odniósł taki sukces?
Duże znaczenie ma chyba fakt, że program jest bezustannie rozwijany od ponad 7 lat, a każda kolejna wersja jest lepsza od poprzedniej i oferuje najnowsze możliwości w zakresie tworzenia serwisów internetowych. To powoduje, że użytkownicy mogą mi zaufać kupując licencję na używanie Pajączka, bowiem program nie jest jakims meteorem, który pojawia się równie nagle jak zaprzestaje być rozwijany, ale można mieć pewność, że za jakiś czas pojawi się kolejna wersja, jeszcze lepsza od poprzedniej. Oczywiście to nie jest główna przyczyna sukcesu. Przede wszystkim program jest bardzo dobry. W opiniach webmasterów oraz recenzentów prasowych nie ustępuje, a nawet przewyższa produkty zagraniczne. Program był także wielokrotnie nagradzany z czego można wymienić np. tytuły Produkt Roku wg PCKurier, CHIP Tip Power i Econo, Produkt Roku 2003 wg PC World Komputer.
Na sukces programu składa się również dobre wsparcie w postaci naszego serwisu online, gdzie użytkownicy mogą znaleźć odpowiedzi na często zadawane pytania, ciekawe artykuły poruszające tematykę tworzenia stron internetowych, a także forum, które może służyć jako miejsce do wymiany poglądów, zadawania pytań, czy po prostu rozmowy. Znam kilka osób, które z zupełnie początkujących uzytkowników wyrosły na ekspertów w zakresie tworzenia stron internetowych, a swoje początki związały z Pajączkiem i naszym forum online. Na sukces Pajączka składa się wiele różnych aspektów, mniejszych i większych, ale chyba najbardziej to, że program jest po prostu wart zainteresowania.
Czy Pajączek odnosi sukcesy również na scenie międzynarodowej?
Niestety nie. Od dłuższego czasu noszę się z zamiarem stworzenia wersji międzynarodowej, jednak przed wprowadzeniem jej na inne rynki powstrzymuje mnie ciągły brak czasu oraz partnerów do współpracy. Poszukuję partnera, który zająłby się sprzedażą i promocją produktu na rykach zagranicznych. Uznałem, że samodzielne rzucenie się na tak szeroką wodę może spowodować, że nie będę w stanie poradzić sobie z obsługą zamówień, promocją i wsparciem technicznym na takim poziomie jakiego bym od siebie wymagał. Chciałbym bardziej skupić się na rozwoju programu niż obsłudze przed- i posprzedażnej. Dodatkowo swoją szansę upatruję nie w „rzuceniu” programu na anglojęzyczne serwisy shareware pełne oprogramowania do tworzenia stron internetowych, w których mnogości można łatwo nie zostać zauważonym. Chciałbym raczej dostosować program do konkretnych, niekoniecznie anglojęzycznych rynków, ale do realizacji tego celu potrzebuję partnera, który zająłby się produktem na tych rynkach. Zobaczymy co przyniesie przyszłość 🙂
Można powiedzieć, że jest jesteś człowiekiem sukcesu. Jesteś identyfikowany z flagowym produktem firmy CreamSoftware, czyli właśnie Pajączkiem. Jednak oprócz niego powstało również kilka innych programów. Co sprawia, że jedne są bardziej rozpoznawalne od drugich?
Inne moje produkty to raczej margines zarówno w zakresie ilości pobrań jak i sprzedanych licencji. Są to programy bardziej specyficzne i dużo mniej rozbudowane od Pajączka. Po prostu Pajączek to produkt flagowy, a reszta to efekt mojej radosnej twórczości 😉 Mają one dużo węższe zastosowanie i są dostępne od niedawna. Tydzień temu ukazał się mój nowy program Śmieciarek NxG, który mam nadzieję zdobędzie trochę większą popularność, bowiem oferuje dość nowatorskie podejście do problemu klasyfikacji wiadomości email, co z kolei jest świetnym rozwiązaniem jeśli chodzi o walkę ze spamem.
