Programista na ryczałcie oddaje fiskusowi 12% przychodu. Na podatku liniowym z ulgą IP Box może zapłacić 5% od dochodu z autorskich praw do kodu. IP Box wymaga jednak osobnej ewidencji i właściwych zapisów w umowie, a w obu formach inaczej oblicza się składkę zdrowotną. Rząd chce też ograniczyć dostęp do ryczałtu i we wrześniu skierował projekt w tej sprawie do Sejmu. Termin na zmianę formy opodatkowania przesuwa się w 2027 roku na 22 lutego, z uwagi na to, że 20 lutego wypada w sobotę. Oba warianty najlepiej jednak policzyć jeszcze przed końcem roku. Biuro rachunkowe Agmer, które na co dzień rozlicza programistów na B2B, porównało obie formy opodatkowania.
Kiedy programista płaci ryczałt 12%, a kiedy 8,5%?
Ryczałtem 12% opodatkowuje się większość usług informatycznych, między innymi tworzenie oprogramowania, związane z nim doradztwo oraz zarządzanie sieciami i systemami. Niższa stawka 8,5% dotyczy tylko wybranych usług, na przykład części wsparcia technicznego. Stawkę wyznacza rodzaj faktycznie wykonywanej pracy i jej klasyfikacja PKWiU, nawet jeśli w umowie z klientem stanowisko nazywa się inaczej. Jeśli urząd zakwestionuje stawkę 8,5%, programista dopłaci różnicę podatku z odsetkami, dlatego w granicznych przypadkach bezpieczniej wystąpić o interpretację indywidualną.
Na ryczałcie nie da się odliczać kosztów, więc zakup laptopa, oprogramowania czy kursu nie obniża podatku. Ta forma wyklucza też IP Box, gdyż z tej ulgi mogą skorzystać wyłącznie osoby rozliczające się według skali podatkowej albo podatkiem liniowym. Składka zdrowotna na ryczałcie ma stałą wysokość zależną od progu rocznych przychodów, a na podatku liniowym wynosi 4,9% dochodu.
Rządowy projekt przyjęty 29 września 2026 roku zakłada, że od 2027 roku ryczałt będzie dostępny tylko dla osób, których przychody w poprzednim roku nie przekroczyły 250 000 euro. Od przychodu powyżej 300 000 euro w danym roku trzeba by zapłacić 17%. O ile Sejm przyjmie ustawę w tym kształcie, programista z przychodem powyżej 250 000 euro w 2026 roku straci w 2027 roku prawo do ryczałtu.
Na czym polega IP Box i kiedy się opłaca?
Ulga IP Box pozwala zapłacić 5% podatku od dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej. U programisty chodzi najczęściej o autorskie prawo do programu komputerowego, który sam stworzył lub rozwinął. Żeby skorzystać z ulgi, programista musi:
- prowadzić działalność badawczo-rozwojową, czyli tworzyć lub rozwijać oprogramowanie w sposób twórczy i systematyczny,
- mieć umowę z klientem, z której wynika przeniesienie autorskich praw do kodu albo udzielenie licencji,
- prowadzić odrębną ewidencję przychodów i kosztów przypadających na każde prawo,
- wyliczyć wskaźnik nexus, który u osoby pracującej samodzielnie zwykle wynosi 1.
W trakcie roku programista płaci zaliczki według zwykłej stawki 19%. Ulgę rozlicza dopiero w zeznaniu rocznym, do którego dołącza formularz PIT/IP, a urząd zwraca mu wtedy nadpłatę. Urząd może jednak zakwestionować ulgę także po kilku latach, dlatego warto wcześniej wystąpić o interpretację indywidualną. Wniosek kosztuje 40 zł. Programista, który uzyska interpretację, zachowa ulgę, o ile opisany we wniosku stan faktyczny zgadza się z rzeczywistością.
IP Box najbardziej opłaca się dobrze zarabiającym specjalistom, którzy większość czasu poświęcają na pisanie kodu z przeniesieniem praw na klienta. Przy najwyższych dochodach korzyść może jednak zmaleć. Projekt rządowy przewiduje, że od 2027 roku dochód z IP Box wejdzie do podstawy daniny solidarnościowej, czyli dodatkowego podatku od dochodów powyżej miliona złotych rocznie. Z kolei, gdy dochody są niższe albo dużą część pracy stanowią zadania niekwalifikowane, na przykład szkolenia czy konsultacje, różnica w porównaniu z ryczałtem 12% bywa niewielka.
Co zrobić przed końcem 2026 roku?
Jeśli w 2026 roku rozliczasz się podatkiem liniowym i planujesz skorzystać z IP Box, sprawdź ewidencję jeszcze jesienią i nie odkładaj tego do kwietnia. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej konsekwentnie twierdzi, że ewidencję na potrzeby IP Box trzeba prowadzić na bieżąco. Naczelny Sąd Administracyjny w wielu wyrokach uznał, że przepisy tego nie wymagają, ale nawet wygrany spór z urzędem oznacza miesiące postępowania.
Przed wyborem formy na 2027 rok trzeba zestawić przewidywane przychody, koszty, składkę zdrowotną i udział dochodu, który kwalifikuje się do IP Box. Zmianę zgłasza się w CEIDG albo w urzędzie skarbowym do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pojawił się pierwszy przychód w roku. Przy przychodzie ze stycznia termin mija 22 lutego 2027 roku, a przy pierwszym przychodzie w grudniu oświadczenie składa się do końca roku.
Takie symulacje przygotowuje biuro Agmer, które oprócz programistów obsługuje też software house’y i startupy technologiczne. W pakiecie Standard za 349 zł netto miesięcznie prowadzi ewidencję IP Box, a w pakiecie Premium rozlicza także ulgę B+R. Pilnuje również zagranicznych subskrypcji, takich jak AWS czy GitHub. Są one importem usług i wymagają rejestracji do VAT-UE nawet przy zwolnieniu z VAT. Ofertę dla branży IT biuro opisuje pod adresem https://agmerrachunkowosc.pl/oferta/ksiegowosc-dla-it/. Współpraca z klientami spoza Krakowa odbywa się zdalnie, a przeniesienie księgowości od dotychczasowego biura trwa około miesiąca.
Artykuł powstał we współpracy z Agmer Rachunkowość Kraków.
